Coördinatoren (de minor is een samenwerkingsverband tussen het Departement Neerlandistiek en het Departement Mediastudies):
Dr. G.E.H.I. Franssen, e-mail:
g.e.h.i.franssen@uva.nl en
prof. dr. F.M. Doorman, e-mail:
F.M.Doorman@uva.nl
Competenties: In deze minor wordt een theoretische en praktische grondslag gelegd voor de studie én de beoefening van de kritiek in de op een breder publiek gerichte media.
Doelgroep: De minor Kritiek en journalistiek is bedoeld voor studenten Nederlands, moderne talen, Muziekwetenschap, Kunstgeschiedenis, Theaterwetenschap, Media en Cultuur en andere opleidingen in de Faculteit der Geesteswetenschappen, die na hun studie werkzaam willen zijn op het terrein van de kritiek of de cultuurjournalistiek, respectievelijk onderzoek willen doen naar het functioneren van culturele instituties. Studenten die met de minor willen beginnen, dienen hun propedeuse geheel of grotendeels te hebben afgerond.
Inhoud: Het programma kent een duidelijke opbouw, wat impliceert dat de student bij de samenstelling van de minor aan bepaalde regels is gebonden. De minor omvat tenminste de drie basisvakken (1)
Theorie en de geschiedenis van de journalistieke kritiek (5 EC) (2)
Journalistieke cultuur in Nederland (5 EC) (3)
Het schrijven van kritieken: Het schrijven van kunstrecensies voor een breed publiek (5 EC). Daarnaast kiest de student óf voor het vak
Historisch en sociologisch onderzoek naar de kritiek: kunstkritiek in perspectief (5 EC) óf voor het vak
Kritiek en argumentatie (5 EC). Voor deelname aan het laatste vak
Practicum Kritiek en journalistiek (10 EC) geldt als ingangseis dat er 20 studiepunten behaald moeten zijn van deze minor.
In het vak 'Theorie en geschiedenis van de journalistieke kritiek' wordt een overzicht geboden van theorieën en benaderingswijzen van de journalistieke kritiek. Het vak bestaat uit drie onderdelen: geschiedenis van de kritiek (ontstaan van de kritiek en ontwikkelingen die zich sinds de 18e eeuw hebben voorgedaan), het analyseren van kritieken (argumentatieve en retorische aspecten) en journalistieke kritiek als object van onderzoek (de rol van critici in de culturele arena).
De onderzoekswerkgroepen 'Kritiek' hebben tot doel studenten onderzoek te laten verrichten op het terrein van de journalistieke kritiek. Hierbij kunnen de studenten kiezen uit twee modulen: 'Kritiek en argumentatie' en 'Historisch en sociologisch onderzoek naar de kritiek'.
In de onderzoekswerkgroep 'Historisch en sociologisch onderzoek naar de kritiek' wordt onderzoek gedaan naar recensies in bladen van diverse signatuur. Daarbij zal worden nagegaan vanuit welke poëticale opvatting kritieken zijn geschreven, welke veranderingsprocessen zich in de loop der tijd hebben voorgedaan, wat voor invloeden de kritieken hebben ondergaan en welke effecten recensies hebben gehad op andere culturele instituties.
Het vak 'Kritiek en argumentatie' is erop gericht studenten inzicht te geven in de concepten die een rol spelen in de argumentatieve analyse van een kritiek en hen vertrouwd te maken met het systematisch toepassen van deze inzichten in de praktijk van het analyseren van kritieken. In het vak zal ook worden aangegeven hoe de verkregen inzichten kunnen worden gebruikt om de kwaliteit van dergelijke teksten te verhogen.
In het vak 'Het schrijven van kritieken: Het schrijven van kunstrecensies voor een breed publiek' bestuderen studenten de argumentatieve aspecten van kunstkritiek. Daarbij zal worden nagegaan welke kwaliteitseisen vanuit een argumentatief perspectief aan een goede kunstkritiek gesteld kunnen worden. Aan de hand van een model voor de eisen aan een goede kunstkritiek doen de studenten zelfstandig een onderzoek naar de kwaliteit van kunstrecensies in landelijke kwaliteitsdagbladen.
Het onderdeel 'Journalistieke Cultuur in Nederland' beoogt een kennismaking met de wereld van het nieuws en de journalistiek, met een nadruk op de culturele, sociale en professionele aspecten. Doel is dat studenten inzicht verwerven in de aard en werking van media en de journalistiek en de manier waarop 'de wereld in het nieuws' wordt gecontstrueerd. Daarbij zullen thema's aan de orde komen als de publieke sfeer, de professionalisering van de journalistiek, de constructie van de wereld in het nieuws, medialogica en hypes en mediaconvergentie.
Het 'Practicum kritiek en journalistiek' is deels een toepassing van de kennis en vaardigheden die in de voorafgaande vakken zijn opgedaan, deels een nadere beschouwing van bepaalde (historische of theoretische) componenten daarin.
Ingangseis: Zie voor ingangseisen de vakbeschrijvingen.